Günlük yaşamda çeşitli nedenlerle yıpranan el ve ayakların bakımı hem estetik açıdan hem de sağlık açısından büyük önem taşır. El ve ayaklar günlük hayatta karşılaşılan olumsuzluklardan medikal bakımlar ile korunabilir, oluşmuş problemler yine bu bakımlarla giderebilir. Medikal bakımlar, el ve ayakların hem estetiğini hem de sağlığını korur.

El Bakımı
Eller, yüzden sonra vücudun en çok dış etkilere açık olan bölgeleridir. Bu sebeple yüze uygulandığı gibi ellerin de belli periyotlarla yapılacak özel bakımlara ihtiyacı vardır. Ellerde ayrı ayrı bakım gerektiren cilt ve tırnak dokuları bulunur. Hem estetik hem de hijyenik açıdan çok önemli olan el tırnakları pek çok hastalığın taşıyıcısı olabilir. Ayrıca ellerin estetik açıdan cerrahi yollarla gençleştirilmesi söz konusu olamadığı için el bakımı daha çok önem kazanır.

Ellerin bakımında her gün düzenli olarak nemlendirici kullanmak, bakımlı görüntüyü korumanın yanı sıra sıcak, soğuk, güneş, duman, deterjan, sabun ve benzeri dış etkilere karşı ellerin dayanıklılığını arttırır. Ayrıca haftalık olarak uygulanacak peelingler, ellerdeki ölü dokuyu temizler, güneşten ya da yaşlılıktan oluşabilecek lekelenme riskine karşı cildi tazeler. Yaz aylarında yüze uygulandığı şekilde güneş koruyucu uygulanması, ellerin foto yaşlanmadan (güneşe bağlı yaşlanma) korunması için önem taşır.

Ellerin üzerinde, parmak uçlarında ve avuç içlerinde oluşabilecek nasırlaşmalar ve keratinleşmeler medikal el bakımında uygulanan özel yöntemlerle temizlenir. Ayrıca yine uzmanlar tarafından tedavi edilen bölgenin korunması için özel ürünler önerilir ve uygun aralıklarla kontroller sağlanarak takip gerçekleştirilir.

Tırnaklar da ellerimizde özel bakım isteyen bölümler arasında yer alır. Tırnakların doğru şekilde kesilmesi, tırnak kenarındaki etlerin kesilmeden temizlenmesi, hem görüntü hem sağlık açısından önemlidir. Hatalı yapılan manikürlerde, tırnak kenarlarında doğal olarak bulunan ve tırnağın canlı bölümünü dış etkilerden, enfeksiyonlardan koruyan et daha derin olarak alınabiliyor. Bu durum, tırnak yatağının ve buna bağlı olarak bir süre sonra uçtan derinlere doğru parmağın her türlü dış etkiye açık hale gelmesine neden oluyor. Uzmanlar tarafından gerçekleştirilen medikal el bakımında, bu et bölümü kesilmeden geriye doğru itilir. Tırnak üzerinde kalan partiküller de özel uçlar yardımıyla temizlenir. Tırnak kenarındaki etlerin kesilmemesi ve her seferinde daha derinlere doğru işlem yapılmaması, uzun süre manikür yapılan tırnaklardaki pençeleşme görüntüsünü de önler.

Genellikle ayak tırnaklarında görülen bazı problemler el tırnaklarında da oluşabilir. Tırnak batması, mantar oluşumu, deformasyonlar ve tırnak kalınlaşması el tırnaklarında da görülebilen problemler arsında yer alır. Elde oluşan bu problemlerin giderilmesi ve tekrarının önlenmesi için medikal el bakımı gerekir. Günlük bakımların yanı sıra, uygun aralıklarla medikal el ve ayak sağlığı bakım merkezlerinde, uzman kişiler tarafından, hijyenik ortamda, steril cihazlarla, uygun ürünlerle yaptırılan el bakımları sağlıklı sonuçlar verir.

Ayak Bakımı

26 kemik,114 bağ ve 20 kastan oluşan, vücudun tüm yükünü taşıyan ayakların bakımı insan sağlığı açısından büyük önem taşır. Gün boyu hareket halinde olan ayakların bakımı medikal olarak ayak sağlığı ile ilgilenen Podiatri uzmanlarınca yapılmalıdır. Özellikle diyabetli kişilerde ayaklarda his kaybı görülmesi ve his kaybından dolayı taşınan riskin büyük olması, diyabetik ayaklarda özel podiatri bakımlarının önemini artırmıştır. Günümüzde podiatri uzmanları diyabetli kişilerin ayak bakımının yanı sıra günlük yaşam temposunda herkesin ihtiyaç duyduğu ayak bakımı üzerine çalışmaktadır.

Günlük hayatın ve sosyal çevrenin beraberinde getirdiği giyim tarzı, belki de en olarak yoğun ayakları etkiliyor. Sert zemin, dar, sivri burunlu ve yüksek topuklu ayakkabılar, bilinçsiz uygulanan pedikür, yapısal olarak da eğer bir soruna yatkınlık varsa, büyük problemler olarak karşımıza çıkıyor. Yapılan araştırmalar ortalama her yüz kişiden 85’inde bir ayak problemi olduğunu gösteriyor. Zaman içinde değişime uğrayan ayaklarda, kemik ve eklem deformasyonları, batık, nasır, siğil, tırnak-deri mantarı ve terlemeye bağlı oluşan çeşitli sorunlar ortaya çıkabiliyor. Ancak günümüzde ayaklar, tüm bu olumsuzluklardan medikal bakımlar ile korunabiliyor ve oluşmuş problemler yine bu bakımlarla giderilebiliyor.

Diyabetik Ayak Bakımı

Diyabetli kişiler için ayak bakımı dikkat edilmesi gereken en önemli konular arasında yer alır. Çünkü vücut ağırlığını taşıyan ve büyük baskı altında kalan ayaklar, yaralanmalara en açık organdır. Ayak sorunlarının çoğu, uygun olmayan ya da yetersiz ayak bakımı ve ayakkabı sorunları ile ortaya çıkar. Tırnakların yanlış kesilmesi, tırnak batması, nasırlar, kesik, ayakkabı vurması, yanık, parmak aralarında ve tırnaklardaki mantarlar en sık rastlanan ayak yarası sebepleri arasında yer alır.
Ayak ve bacak damarlarındaki daralma ve benzeri dolaşım bozuklukları büyük önem taşıdığı için ayaklarına ayrıca özen gösterilmesi gerekir. Tedavisiz ve kontrolsüz diyabette bacak ve ayaklardaki sinirlerin işlevleri bozularak, ağrı, sıcaklık ve dokunma hissinde azalma oluşabilir. Bunun sonucunda, hissedilmediği için yaralanmalar fark edilmez; olaya enfeksiyon eklenir ve yara fark edildiğinde tedavisi çok zorlaşmış olur. Ayrıca ayaklara batabilen çivi, iğne gibi yabancı cisimlerin ağrısının hissedilmemesi de iltihaplara zemin hazırlar. Çoraplardaki kıvrımlar, ayakkabı yaralanmaları, ayakkabı içinde kalmış küçük kum ve benzeri maddeler, ayaklarda tahriş ve küçük yaralanmalara neden olabilir. Ancak his kaybından dolayı ağrı fark edilmediği için de yara ilerler. Ayaklarının üşüdüğünden yakınan ve ısınmak için ayaklarını soba ve kalorifere yaklaştıran diyabetlilerde yanık da ortaya çıkabilir. Tırnak batmaları ağrı vermediği için, hasta enfeksiyon oluşup ayak şiştiğinde durumun farkına varır.

Aşağıdaki durumlardan bir ya da bir kaçı ile karşılaşan diyabetli kişilerin ayaklarının tehlike altında olduğunu bilerek hızlıca tedaviye başlamaları gerekir:

Ayak kuruluğu
Parmak aralarında mantar
Ayaklarda kabarcık ve su toplamaları
Nasır
Ayaklarda üşüme, duyu ve dokunmada hissizlik
Sigara içenlerde tırnaklarda kalınlaşma, şekil değişimi veya içe kıvrılma

Diyabetli kişilerin ayak bakımı ve korunması için yapılması gerekenler:
Ayaklar her gün ılık suyla yıkanmalı; yumuşak bir havlu ile parmak araları dahil özenle kurutulmalı
Ayaklar, diyabetik ayak kremleri ile nemlendirilmeli
Çıplak ayakla evde ve dışarıda kesinlikle dolaşılmamalı, kullanılan ayakkabı ve terlikler çok bol ya da çok dar olmamalı
Ayaklar, bir ayna yardımıyla olası kesik, yara, mantar ve kabarcıklar oluşma ihtimaline karşı kontrol edilmeli
Nasırlar ve ölü dokular kesilmemeli, asit içeren nasır bantları kesinlikle kullanılmamalı; nasır bakımı uzman kişilerce yapılmalı
Ayaklar, üşüdüğünde herhangi bir ısıtıcıya ya da sıcak cisme yaslayıp ısıtılmamalı; bunun yerine yün çorap giyilmeli
Ayak tırnakları, düz, köşeleri yuvarlak şekilde kesilmeli
Ayakkabıların içi giyilmeden önce dikkatlice kontrol edilmeli
Ayakkabı çorapsız olarak giyilmemeli
Çoraplar, pamuklu ya da yünlü olmalı; sıkı olmayan yumuşak dokulu olanlar tercih edilmeli
Ayakkabılar, rahat, yumuşak, deri tabanları kalın ve dikişsiz olmalı
Bayanların yazlık ayakkabıları önlerden kapalı olmalı, parmak arası sandaletler kullanılmamalı
Kesinlikle sigara içilmemeli
Görme engeli olan diyabetlilerin yakınları da ayak bakımı konusunda bilinçlendirilmeli.

Batık Tırnak Bakımı

Tırnak batmaları, günlük hayatta en çok karşılaşılan ayak sorunları arasında yer alır. Çeşitli sebeplerden dolayı tırnak yatağında oluşan bozulma, tırnağın doğal yapısının ve uzama şeklinin kaybına, dolayısıyla da batığa neden olur.

Tırnak batmalarının sebepleri:

Ayağı çarpma, tırnak üzerine darbe oluşması, tırnak üzerine gelecek şekilde ayağa basılması gibi sebeplerle tırnakta travma oluşması
Ayaktaki aşırı terleme
Ucu dar, sivri, aşırı yüksek topuklu ayakkabıların uzun süreli giyilmesi
Çok dar ve sıkı çorap giyilmesi
Herhangi bir tırnak mantarı enfeksiyonu ve tırnakta oluşabilecek kalınlaşma
Ayak ve parmak deformasyonları
Hamilelik ve benzeri aşırı kilo artışları
Tırnakların sivri veya derin şekilde yanlış kesilmesi
Çok koşarak spor yapmak
Yanlış pedikür yapılması
Genetik yatkınlık
Batık tırnak, yaşam kalitesini düşürdüğü gibi, ayak ve tırnak sağlığını da olumsuz etkiler. Batık tırnağın bakımında, ilk başvurulan yer pedikür salonu olur. Pedikür esnasında yapılan batık çıkarma işlemi batığın oluşturduğu ağrıyı geçici bir süre ortadan kaldırır; ancak devamında ise daha büyük sorunların alt yapısını oluşturabilir. Günümüzde batık tırnak bakımları en sağlıklı olarak medikal ayak sağlığı bakım merkezlerinde yapılmaktadır. Bu merkezlerde, tırnağın doğal uzama süreci desteklenerek yapılan batık bakımları, daha hızlı, kesin ve ağrısız çözüm oluşturur.

Batık tırnak tedavisinde dünyanın pek çok yerinde tercih edilen “3TO tel yöntemi” ayak sağlığı bakım merkezlerinde ayak bakımı uzmanları tarafından uygulanır. Bu sistemle yatağı bozulmuş ve yanlardan ete gömülmüş olan tırnak iki tarafından özel titanyum tellerle askıya alınıp, ortadan sıkıştırılarak yukarıya kaldırılır. Tırnak askıdayken, tırnak yatağı yeniden ve baskı altında olmadan şekillenir. Tırnak uzaması takip edilerek telin uygulandığı yer uygun periyotlarla değiştirilerek kontrol sağlanır. Tırnak uzamasıyla birlikte batık olan bölgeden serbest tırnak ucuna ulaşıldığında batığın tamamen geçtiği ve tırnak yatağının tamamen düzeldiği görülür. Batık her ne sebeple oluşmuş olursa olsun bu yöntemle, etkin, sağlıklı, acısız ve günlük yaşamdan kopmadan batığın iyileşmesi sağlanır.3TO tel yönteminin uygulanmasından hemen sonra ayakkabısını giyebilen kişi spor yapabildiği gibi uzun saatler ayakta kalabilir.

Batık oluşumunun önlenmesi ya da oluşmuş batığın giderildikten sonra tekrar oluşmaması için, batığa sebep olabilecek olumsuzlukların günlük yaşantıdan uzaklaştırılması gerekir. Ayakkabılar özenli seçilmeli, tırnak kesimine dikkat edilmeli, ayak darbe ve travmalardan korunmalıdır.

Kalınlaşmış Tırnak Bakımı

Kalınlaşma tedavisinde tırnak, ağrısız, acısız ve kanamasız olarak inceltilir. Bunun yanı sıra gerekli görülen durumlarda jel uygulaması yapılır.

Deforme Tırnak Bakımı

Darbe sonucu ya da farklı nedenlerle şekli bozulmuş tırnaklar tekrar şekillendirilerek tırnaklardaki deformasyonlar düzeltilir.

Mantarlı Tırnak Bakımı

Tırnağın şeklini ve görüntüsünü bozan, bazı durumlarda ise kokuya sebep olan tırnak mantarı, sıklıkla deri mantarının tırnağa bulaşmasıyla ortaya çıkar. Bu bulaşma doğrudan yayılım yoluyla olabileceği gibi, mantarlı bölgenin kaşınması yoluyla el tırnağına, oradan da başka yerlere bulaşabilir.
Tırnak mantarı sağlık problemi olmasının yanı sıra tırnağın görüntüsünü de bozan kozmetik bir sorundur. Tırnağın uç kısımlarının çatlaması ve kalınlaşması, bazen de tırnağın uç kısmından un gibi dökülmesi şeklinde yakınmalara yol açabilen tırnak mantarı, ayrıca tırnak üzerinde farklı biçim ve renklerde çizgilenme, renk değişiklikleri ve tabaka halinde kalkmaya sebep olabilir.

Tırnak mantarları görüntü olarak, tırnak ya da parmakta travma ya da farklı bir hastalık sonucu oluşan belirtilerin yanı sıra tırnağın yapısal bozukluklarına benzeyebilir. Tırnak mantarı ilerledikçe tırnak kalınlaşır ve şekli bozulur. Bazı durumlarda özellikle tırnak yatağına yakın bölgelerde ağrı hissedilebilir. Mantar tırnak köküne doğru ilerleyip sürekli hale gelebilir.

Tırnak mantarları şu sebeplerle oluşabilir:

Tırnak zedelenme, baskı ve travmaları
Parmakları sıkıştıran dar ve ucu sivri ayakkabı giyilmesi
Soyunma odaları, yüzme havuzu ve duş gibi ortak kullanım alanları
Aynı ayakkabıları üst üste giymek
Hijyenik olmayan ortamda, sterilizasyonu sağlanmamış aletlerle yapılan manikür ve pedikür
Çıplak ayakla toprağa basılması
Ayakların aşırı terlemesi sonucu oluşan nemli ortam
Tırnak mantarı açısından en fazla risk altında olanlar:

Diyabetli kişiler
Dolaşım bozukluğu olanlar
Bağışıklık sistemi zayıf olanlar
65 yaş üzeri kişiler
Ayak derisinde mantar enfeksiyonu olanlar
Ayakları çok terleyen ya da sürekli nemli kalanlar
Atlet, koşucu ve dansçı gibi ayaklarına fazla yüklenenler
Tırnak mantarı tedavisi için ayak sağlığı merkezlerinde tırnak üzerindeki kalınlaşan tabaka cihazlar yardımıyla temizlenir. Mantarlı doku tamamen temizlendikten sonra sağlıklı tırnak dokusu ortaya çıkar. Hem sağlıklı tırnağın korunması hem de estetik olarak güzel ve sağlıklı bir görüntünün sağlanması için tırnak yüzeyi özel bir jel ile kaplanır. Mantarlı bölgenin düzenli aralıklarla bakımları yapılır ve jel yenilenir. Bu şekilde gerçekleşen tırnak köküne kadar ilerlemiş olan mantar, sağlıklı tırnağın uzama sürecine bağlı olarak tamamen yok edilebilir.

Tırnak mantarlının oluşmasını veya tekrarlamasını önlemek için şu konulara dikkat edilmesi gerekir:

Mantar oluşumuna sebep olabilecek nedenler ortadan kaldırılmalı
Hijyene dikkat edilmeli, ayaklar her zaman temiz ve kuru olmalı; daha önce problem yaşanmışsa ayaklar fön makinesiyle kurutulmalı
Havuz, duş ve sauna gibi ortak kullanım alanlarında terlik kullanılmalı
Ayak tırnakları doğru kesilmeli (düz, köşeleri oval ve parmak ucunu geçmeyecek şekilde)
Pedikür işlemi özel ayak sağlığı bakım merkezlerinde yaptırılmalı
Sivri uçlu olmayan, rahat ayakkabılar giyilmeli
Ayaklar çok terliyorsa bu durumu dengeleyici, antifungal ayak kremi, pudra ve tırnaklar için önleyici cila kullanılmalı
Çoraplar %100 pamuklu ve temiz olmalı, terleme varsa sık değiştirilmeli
Mantar tedavisinde kullanılan ilaçlar karaciğeri yorduğu için uzun süreli kullanılmaları çok mümkün değildir. Bu sebeple tırnak mantarı iyileştirme ve temizlenme işlemlerinin uzmanlar tarafından gerçekleştirilmesi büyük önem taşır.

Nasır Bakımı

Deride oluşan yoğun keratinleşme yani kalınlaşma olan nasır, ayaklarda en çok karşılaşılan sorunlar arasında yer alır. Hem acı veren hem de estetik olarak görüntü bozukluğu oluşturan nasır problemlerine son vermek, doğru ve düzenli ayak bakımı ike mümkün olur.
Nasır oluşmuş bölgede kişinin canını yakan şey, yüzeydeki kalınlaşma değil, bu kalınlaşmanın aşağıdaki sinir ve dokulara yaptığı baskı olur. Genellikle derinlere doğru “V” şeklinde yapılanan nasırlar, çok baskı alan bölgelerde vücudun kendi savunma mekanizmasının sonucu olarak oluşur. Baskı başlayıp, devam ettiğinde vücut otomatik olarak daha derinlerde olan kan damar ağı, sinirler ve yeni doku üreten derinlerdeki deri katmanlarını korumak amacı ile yüzeyini kalınlaştırmaya başlar. Buradaki deri kalınlaşmasının, ayakkabı veya herhangi başka bir baskıya maruz kalarak oluşan ekstra basınçla zaman içinde yoğunlaşması sonucu, alt dokular etkilenir ve dolayısıyla ağrı oluşur.

Nasırlar; parmak üstleri, parmak araları, ayak tabanı, topuk altı ya da ve topuk arkasında oluşabilir. Genetik olarak ayak tabanı yüksek olan kişilerde nasır oluşma riski daha fazladır.
Basış bozuklukları olan kişilerde de zaman içinde parmak deformasyonu ve dolayısıyla nasır problemi görülebilir. Günlük hayatın büyük bir kısmını ayakta geçiren kişilerde nasır problemi daha fazla görülür. Ayağı yoran ve sıkan ayakkabılar nasır oluşmasını tetikler. Yapılan bazı sporlar sırasında ayakların aldığı darbeler nasırlanma riskini arttırır. Nasırlar nadiren de olsa tırnak altları ve kenarlarında da oluşabilir.

Nasır oluşumunun önlenmesinde en önemli unsur baskının ortadan kaldırılması olur. Basış bozukluklarında, vücut ağırlığının tam ayak tabanına eşit yayılmasını sağlamak için destek mınan saatlerde ortopedik ayakkabı ve terlik kullanmak nasır oluşumunu en aza indirger. Oluşmuş nasırların yok edilmesi ve tekrar oluşumunun engellenmesinde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta ise nasırın, tek seferde tamamen ortadan kaldırılamadığıdır. En doğru tedavi doğru aralıklarla yapılacak temizleme işlemleri ile olur. Kullanılan nasır bantlarının çok fazla başarılı olmaması da tek seferde tedavi etme beklentisinden kaynaklanır.

Oluşmuş nasırın sıfır noktasına kadar tek seferde alınması, o bölgede tekrar ve daha fazla deri kalınlaşmasını beraberinde getirebilir. Çünkü vücut, savunmasını daha fazla arttırma gereği duyar. Bu yüzden nasırlı bölge, doğru aralıklarla ve yavaş yavaş temizlenmelidir. Ayrıca nasır bantları asit içerdikleri için şeker hastalarında kesinlikle kullanılmamalıdır. Böyle bir durumda oluşabilecek yaralanmalar hayati riskler oluşturabilir.

Nasır oluşumunun engellenmesindeki en önemli ve son işlem ise günlük kullanılması gereken nemlendiricileridir. Uygun oranda üre içeren nemlendirici kremler nasır oluşumunu engeller.

Çatlak Topuk Bakımları

Derideki çatlaklar, şişkin kuru ve yağ eksikliği olan nasır tabakaları sebebiyle oluşur. Çatlakların tedavi edilmemesi, burada bulunan damarlar sayesinde mikroorganizmaların çatlaklardan vücudun içine ulaşma riski sebebiyle tehlikedir. Ayrıca burada bulunan açık sinir uçları, çok fazla ağrı hissedilmesine yol açabilir. Bu çatlakların tedavisinde öncelikle fazlalık olan nasırlaşmış tabaka dikkatlice alınarak basınç azaltılır. Ardından yağlı krem sürülerek ve bazı durumlarda alt deri tabakasına kadar ulaşan çatlakların onarılması için düzenli bakımlar yapılarak tedavi gerçekleştirilir.