LEKE (HİPERPİGMENTASYON)
Leke hem kadın hem erkeklerde en yaygın görülen cilt rahatsızlıklardan biri,lekelerin bir çoğu özellikle yanak ,alın ve çenede yerleşirken ve yüze daha mat ve pürüzsüz olmayan bir görüntü verirken,bazen vücut bölgelerinde sırtta ve göğüste ve ya el üstünde de yerleşebilirler.

Leke konusunda her şeyden önce dikkatli bir fizik muayene ve iyi bir anemnez şart.lekeler doğuştan ve ya çocukluk döneminde mı ve ya hamilelik sırasında ve ya kişinin geçirdiği bir takım sistemik rahatsızlıklar sırasında kullandığı ilaçlar ile birlikte artış gösterip göstermedikleri,güneşe maruz kalan dönemlerde lekelerde artış olup olmadığı iyice araştırılmalı.

Lekeler bazen iyi huylu iken bazen kötü huylu ve maliğn nitelik taşıyabileceğinden ,leke vakalarında bu konuda uzmanlığı olan dermatologlara baş vurmak ve bunun profesyonel ayrımını yapmak şart.İyi huylu lekelerde kişiye estetik açıdan rahatsızlık vermediği takdirde onların alınması gerekmezken,bazı kötü huylu leke ve benlerde ben ve lekeleri kontrol altına almak,ben haritalarını çıkartmak ve 6 aylık periyotlar şeklinde onları takip etmek ve gerektiğinde benleri cerrahi olarak çıkartmak gerekecektir.

Sıra ile okuyabileceğiniz bilgiler

x Lekenin nedenleri

x Leke çeşitleri

x Lekelerde tedavi

x Güneş ve Hormonal değişiklikler

x Bazı sistemik hastalıklar ve Genetik

x Enfeksiyonel hastalıklar ve İlaç yanlış kozmetikler yanlış uygulamalar

LEKE ÇEŞİTLERİ

Melasma (Cloasma)

Doğum kontrol hapları içerdikleri hormonlar nedeniyle ve hamilelik sırasındaki hormonal değişimler, melanin pigmentin aşırı üretimini neden olabilir,bu artış ile birlikte en çok güneş gören yanak,alın ve çene gibi bölgelerde boyutları büyük, lekeler oluşabilir,bazen genetik özellik taşıyan bu durumlar tekrarlayan hamileliklerle birlikte artış gösterebilir

YAYGIN HİPERPİGMENTASYON

Böbrek üstü bezi yetmezliği ile oluşan addison hastalığı,hipertiroidizim ve hemokromatoz hastalığında görülür.

CAFE AU LAİT

Sütlü kahve renkli olan bu lekeler doğuştan ve ya erken çocukluk dönemlerinde gelişir,boyutları 2 cmden 30 cm kadar olabilen bu lekeler bazen tek başlarında olabilirler ve ya norofibromatozis hastalıkların belirtisi olabilir.Bu yüzden bu lekeler kontrol altında tutulmalılar.

FOTO ALLERJİK REAKSİYONLER

Ağızdan alınan bazı ilaçlar ve ya topikal (bölgesel) sürülen bazı kimyasal ilaçlar ve ya bitki yaprakları güneş ile birlikte hiperpigmentasyona yol açabilirler.Bazen hafif kızarıklık e ya alerjik reaksiyon seviyesinde iken bazen daha ağır reaksiyonlar,bölgesel su toplamaları,ve bölgesel lekelerin oluşumuna neden olabilirler.

KRONİK GÜNEŞ VE YA SOLARYUM BANYOLARI

Güneş ve solaryuma maruz kalmanın sonucunda cilt kendini korumak amacı ile daha kalınlaşır ve melanin pigment üretimi artar,dolayısıyla leke oluşumunda artış görülür.

ÇİL (EFELİD)

En çok yanak,alın ve çene kısmında görülen bu lekeler açık ve ya daha koyu kahve rengi lekeler şeklinde olabilirler. Genelde güneşli mevsimlerde artarken güneş olmayan mevsimlerde azalma gösterirler.

LENTİGO

Erken yaşlarda solar lentigo denilirken ileri yaşlarda oluşanlara senil lentigo denilir,boyutları 2-20 cm olabilirken, renkleri açık kahve renginden siyaha kadar değişen renklerde olabilirler,lentigolar bazen sistemik bir takım hastalıklarla birlikte olabilirler ve ya hastalıkların habercisi olabilirler,örneğin Peutz-jeghers sendromunda lekeler ile birlikte bağırsakta polip ve iç organlarda kanserler görülebilir.

LEKELERDE TEDAVİ

Lekelerin oluşum ve ilerlemesinde güneş çok önemli bir faktör olduğundan her şeyden önce güneşin UV ışınlarından çok iyi korunmak gerekiyor,unutulmamak gereken nokta ise UV ışınlarının bir tek güneşli mevsimlerde değil,bulutlu ve karlı havalarda var olduğunu ve lekelerin ilerlememesi ve yeni lekelerin oluşmaması için her dönemde güneşten iyi korunmak gerektiği,kış aylarında 15-20 faktör güneş koruyucular kullanmaları yeterli iken yaz aylarında daha yüksek faktör içeren güneş koruyucu kullanmak gerekir,güneş koruyucular etkilerini 4-5 saate bir kaybettiklerinde ve su ile temasta etkilerini yitirdiklerinden kaç saate bir onları tekrarlamakta yarar görülüyor,kozmetik sektörü ise bu konuda çok hızlı bir gelişme göstererek çok değişik alternatifler üretiyor,yüksek koruma faktör içeren fondoten ve pudralar,güneş koruyucu rujlar bu konudaki seçeneklerden birkaç tanesidir.

Medikal Tedavi

Bölgeye sürülen ilaçlar bazen bölgenin rengini açabilir ve ya soyucu nitelik taşıyabilir,bilinen en önemli renk açıcılar hidrokinon,kojik asit,askorbik asit olup,bazen tek tek bazen kombine şeklinde uygulanabilir*soyucu nitelikteki ilaçlar ise meyve asitleri ve ya retinoik asitlerdir ve daha derin tabakalara kadar nüfuz ederler,soyucular bazen tek başında bazen başka yöntemler ile birlikte kullanılabilirler.

Kimyasal Peeling

Kimyasal peelingler yüzeysel,orta ve derin peeling olarak 3 gruba ayrılır*yüzeysel ve derin peelingler doktorlar tarafından uygulanmalı,ve değişik konsantrasyonlarda olabilirler* bu meyve asit türevi ilaçlar doğru uygulandıklarında kişinin günlük aktivitelerini ve işe gitmesini etkilemezler*cilt tipi,cilt rengi ve problemin yoğunluğuna göre seans sayısı ve seans araları (ortalama 5-10 seans haftada bir)değişebilir*derin peelingler cildin derin tabakalarına kadar soyma yaptıklarından iyileşme dönemleri ağır geçer * doğru yapılmadığında yan etki riski fazla olduğundan çok tercih edilmezler.

DERMABRAZYON

Derinin en üst tabakası olan epidermis tabakasının tamamı,dermis tabakasının ise üst kısmının dermabrazyon cihazları kullanılarak kaldırılmasıdır.Bu cihazlar hızla dönen tel fırça yada zımpara kağıdından oluşur ve derinin orta tabakalarına kadar soyulmasını neden olur.ilk iyileşme belirtileri bir hafta içersinde başlarken,birkaç haftaya kadar cildi dış etkenlerden çok iyi korumak gerekir,sadece ameliyathane ve steril şartlarda bu konuda eğitimi olan plastik cerrah ve dermatologlar tarafından uygulanan bu yöntem keloid oluşma riski olan kişilerde kesinlikle uygulanmamalı,güneş ve yaşlılık lekeleri yanı sıra akne izlerinde de uygulanabilir bir yöntem.

MİKRODERMABRZYON

Alminiyum hidroksi kristalları kullanılarak ciltte yüzeysel peeling yapma yöntemidir bazen tek başında bazen kimyasal peelingler ile birlikte kullanılabilir ameliyathane şartları gerekmez, Office şartlarında uygulanabilecek bir yöntem problemin yoğunluğuna göre seans sayısı değişir.

CRYOTHERAPY(KRİYOTERAPİ)

Lekenin dondurularak ortadan kaldırılmasıdır,uygulamalar kolay ve pratiktir.uygulamada sıvı azot ve ya karbondioksit kullanılır,uygulamadan sonra bazen kızarıklık ve ya su toplamalar ve ona takiben koyu renkte kabuklanmalar olabilir*ortalama 2 hafta içersinde kabuklar dökülür ve daha canlı renkte canlı bir deri ortaya çıkar.

LAZER

Karbondioksit ve Erbium Lazer kullanılabili*.Karbondioksit lazer derin soymaya neden olduklarından,uzun iyileşme dönemleri gösterirler ve kollojen bantlarında yenilenme sağladıklarından aynı anda cilt de gençleşme sağlarlar*iyileşme dönemi zor ve uzun sürelidir*erbium lazer grubunda ise iyileşme süresi daha kısa,yalnız işlem oldukça kanamalıdır*ciltte kollejen yapımnda artış olduğundan ciltte aynı anda gençleşme sağlayabilir.

IPL (YOĞUNLAŞTIRILMIŞ ATIMLI IŞIK) kuantum lazer

Ciltte her hangi bir soyulma yapmaksızın ciltteki lekeleri gidermektir*işlemden sonraki ilk 2 hafta lekenin rengi koyulaşır,hafif bir kabuk tutar.10-15 gün içersinde kabuklar dökülür ve alttan daha temiz ve pürüzsüz bir cilt çıkar*problemin yoğunluğuna göre ortalama 1-3 seans uygulama yapmak gerekir.Bu lazer çeşidi el üstündeki güneş lekeleri,dekolte ve göğüste yerleşen lekeler,yüzde ve vücuttaki kılcal damar ve varis,keloid ve epilasyon amacı ile de kullanılabilir.

AKNE, AKNE İZLERİ VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ

Akne,deri altındaki kıl kökü ve yağ bezi ünitesinin iltihaplanmasıdır.Bu kitlelerin en yoğun olduğu yerler yüz,alın,burun çevresi,çene,göğüs arası ve sırttır.Sivilce,sivilce izleri ve en son tedavileri hakkında American Academy of dermatolojinin aktif üyesi olan cilt hastalıkları uzmanı Dr.Melisa Eczacıbaşı ile görüştük.
Aşağıda sıra ile bulabileceğiniz bilgiler

x Aknenin nedenleri

x Akne hangi yaş grubunda görülür?

x Akne tedavileri

x Extra tedavi yöntemleri

x Akne, akne izi tedavisi

x Hatem Akne Tedavisi

Aknenin nedenleri

1.Yağ bezleri tarafından salgılanan sebumun miktarında artış. Sebum miktarında artış yapan nedenlerin başında hormonal bozukluklar ve özellikle adet düzensizliği ve tüylenmeye neden olan polikistik over sendromu gelir.
2.Siyah noktalarında artış(Kıl ve yağ kanalın tıkanması) Sebum salgısındaki artış gözeneklerin tıkanması,gözeneklerin genişlemesi ve koyu siyah renkli bir görünüm almasına neden olur.Bu oluşuma siyah nokta ve ya komedon denilir ve aknenin en önemli nedenlerinden biridir.Zamanla siyah noktalar patlar ve içindeki yağlar dışarıya çıkar).
3.Enfeksiyon kaynakları(Yağ kanalı içindeki mikro organizmaların çoğalması)
4.Enflamasyon belirtilerinde artış(kızarıklık,ilti haplanma,şişme).
5.Genetik,kalıtım faktörü en önemli nedenlerden biridir.Anne ve baba da akne sorunu yaşamış bir gençlik hikayesi varsa çocuklarda da görülme olasılığı artar.
6.Stres,yağ bezlerin aktivitesini artırır.
7,İlaçlar(kortikostroitler,lityum,anabolik stroitler….)
8.Yanlış kullanılan kozmetikler(özellikle çene ve saç çizginde bölgesel olarak görülen aknelerde yanlış kullanılan kozmetikler,şampuan ve saç kremi sorumlu tutulabilir.)
9.Isı değişiklikleri ve nem faktörü Akneler güneşli mevsimlerde azalırken,nem ve ısının arttığı dönemlerde ve mekanlarda artış gösterebilirler.
10.Mesleki nedenler(kimyasal maddeler,oto tamirhane ve boya ile uğraşan kişilerde artış görülebilir.)

Akne hangi yaş grubunda görülür?

Akneler bir çok zaman ergenlik döneminde görülmesi ile birlikte bazen çocukluk ve yetişkin dönemlerinde de görülebilirler.Ergenlik döneminde hormonlar yükselir,özellikle androjen hormonların düzeyinde oldukça artış görülür v bu olay akne oluşumunu tetikler.Bazen ergenlikte görülen diğer belirtilerden önce görülebildiği gibi bazen 18 yaştan sonra daha şiddetli bir alevlenme gösterebilir.Hangi yaş grubu ve hangi çeşit akne olursa olsun akneler kesinlikle tedavi edilmeli yoksa aknelere ait akne izleri ilerde daha yoğun sorunlara yol açabilir..

Akne Tedavileri

İlaçla akne tedavileri topikal ve ağızdan alınan ilaçlar diye 2 gruba ayrılır.

Topikal ilaçlar:

1.Hidroksi asitler(glikolik asit,laktik asit ve salisilik asit)hassas ciltlerde ve koyu tenlerde bile oldukça iyi sonuç verirler ,hafifçe bir peeling etkisi göstererek cildin yenilenmesi ve tıkanan gözeneklerin açılmasına sağlarlar.
2.Benzoil peroksit,hidroksi asitlerle sonuç alınmazsa benzoilperoksit kombinasyonları devreye girer.Ciltte kızarıklık,soyulma ve kaşıntı görülebilir,reaksiyonlar çok şiddetli ise ilaçlar kesilir.
3.Tretinoin A vitamin türevidir,cildin en üst tabakasına soyarak etki eder,soyulmanın sonucunda hücrenin yenileme hızı artar,kılcal damar dolaşımı düzenlenir ve akne tedavisinde önemli bir yol kat edilmiş olur.
4.Antibiyotikli kremler(kremlerden çok ağızdan alınan ilaçlar tercih edilir)

Ağızdan alınan ilaçlar

Antibiyotikler : kullanım süresi lezyonların yoğunluğu ve hastanın tepkisine göre değişir.
Hormon tedavisi : Hormonal bozukluk ve polikistik over sendrom olan durumlarda hormonal tedavi gerekebilir.
Retinoitler (izotretinoin) : Özellikle siddetli akne,kistik akne ve tekrarlayan akne durumlarında tercih edilen bir A vitamin türevidir.(Roacuttane).Sadece doktor tavsiyesi ve kontrolünde kullanılabilen bu ilaç ,tedavi süresi boyunca tamamen geçici birkaç yan etki gösterebilir ve oldukça başarılı sonuçlar verir ve tedaviden sonra sivilcelerin tekrarlama riskleri oldukça düşer.(en çok görülen yan etki dudakta kuruma,ciltte kuruluk,konjuktivit,hafif burun kanama….)

Extra tedavi yöntemleri

1. Ağızdan alınan vitamin ve çinko,sebum salgısını dengeler.
2. Yüze uygulanan mezoterapi(antibiyotik,A,C,E vitaminler çok ince üçlü bir iğne ile cilde enjekte edilir,enjekte edilen bu ilaçlar sayesinde sivilceler kurur ve hücre yenilenmesi hızlanır.)
3. Kriyoterapi,kimyasal peeling,cerrahi yöntemler
4. Lazer tedavileri(sivilce konusunda photo rejuvunation dediğimiz ışık tedavisi akne tedavi konusunda gelişen en son tedavi şekillerinden biri,bu yöntemle kollojen dokusu artar ve sivilceye oluşturan mikroplara karşı savunma sistemi provake edilmiş olur, var olan sivilceler geçer ve sivilce izlerinde azalma görülür.

AKNE, AKNE İZLER, ÇUKURLAR

Hafif akneler iz bırakmadan geçerken,orta ve şiddetli akne vakalarında orta ve derin sivilce izleri görülebilirBu sivilce ve sivilce izlerin tedavisinde değişik tedavi yöntemleri uygulanabilir,dermabrazyon,peeling çeşitleri,lazer ve mavi ve sarı ışık photorejuvenation bu yöntemlerden birkaç tanesi.Hangi tedavi şeklinin uygun olduğunu ancak bu konuda yeterince bilgisi olan uzman hekiminizle görüşebilirsiniz.

MİKRODERMABRAZYON : üst deriye soyarken,alt derideki kollojen sentezini aktive eder ve çukurları yüzeyselleştirir.

PHOTOREJUVENATİON, IPL, IŞIK TEDAVİSİ İLE SİVİLCE VE İZ TEDAVİSİ

Bu cihazlar kollojen sentezini aktive ederek,cildin yenilenmesi,gençleşmesini sağlar,iz ve sivilce izlerini azaltır ve cildi soymadan cilt üzerindeki leke ve kılcal damarların geçmesini neden olur,leke ve kılcal damarlardaki azalma nedeni ile da cilt daha pürüzsüz görülür.

KİMYASAL PEELİNG

Yüzeysel,orta ve derin peeling guruplarına ayrılır,Yüzeysel ve orta peeling muayenehane şartlarında uygulanır,uygulamadan sonra hafif bir kızarıklık ve ya kabuklanma görülebilir,ama kişinin sosyal hayatı ve işe gitmesini hiçbir şekilde etkilemez.Seans sayısı ortalama 5-10 arası ve seanslar ilerledikçe sivilce izlerde oldukça iyileşme ve cildin genelinde gençleşeme görülür.

LAZER

Cildin üst tabakasına soyarak hem sivilce izlerde azalma ve hem kollojen sentezinde artmaya neden olur,bu yöntem tamamen uzman hekimler tarafından ve uygun cilt tiplerinde uygulanmalıdır.

AKNELEDE DİKKAT EİLMESİ GEREKEN NOKTALAR

Cildinizin temizliğini önem verin,PH 5.5 civarında jel şeklinde temizleyicileri tercih edin.
Cildi tahriş edecek etkenlerden kaçının.Siyah noktalar sivilce kaynağı oldukları için uzman kişiler yardımı ile onları temizletin.
Aknelerle bilinçsiz bir şekilde oynamak ve onları sıkmak ilerde akne izlerde artışa neden olduğundan bu konuda dikkatli olmanız gerekir.
Özellikle kistik akne sorunu olan erkekler jilet yerinde elektrikli tıraş makinesi tercih edilmeliler,bu işlem kuru ciltte uygulanmamalı ve tıraştan sonra su bazlı nemlendiriciler kullanılmalı.
Akneli ciltlerde ilaçlarla birlikte makyaj malzemesi kullanmak istiyorsanız ilaç sürdükten sonra en az 15 dakika beklemeniz gerekir.Kullanılacak makyaj malzemeleri yağsız ve hypoallerjik olmalı.